admin

दशमीमे झिझियाके रौनक

जनकपुरधाम २८ । तराई मधेशसहित सम्पूर्ण मिथिलाञ्चलमे एखन झिझिया गीत आ नृत्यके रौनक अछि । खास कऽ कऽ दुर्गा पूजा होबएबला स्थानसभमे साँझ आ अबेर राति धरि साउन्ड बक्स आ लाउडस्पिकरसभमे एखन झिझिया गीत सहजि सुनल जा सकैत अछि । झिझिया गीतबिन एक प्रकारेँ दशमी अधुरा जँका लगैत अछि ।
छेद कएलगेल दुटासँ तीनटा घैल । घैल भितर बरैत दीप । आ, ओहि घैलसभकेँ माथ पर राखि कऽ महिलासभ झिझिया गीतमे नृत्य कऽ रहल दृष्य सभकेँ झुमाबि रहल अछि । झिझिया नृत्यकेँ तान्त्रिक नृत्य सेहो कहल जाइत अछि ।
छठम शताब्दीसँ ११ शताब्दी धरिके समय तन्त्र शक्तिके रहलाक कारण ओहि समयसँ झिझियाके प्रारम्भ भेल जनविश्वास अछि । समाजमे तन्त्र विद्या हावी रहल समय डाइनक प्रभाव धियापुतामे देखलगेल कहैत एहिके अन्त करबालेल झिझिया नृत्यके शुरुवात कएलगेल बताओल जाइत अछि ।
तन्त्र शक्तिद्धारा धियापुताक खतरा बढए लगालकबाद महिलासभ अपन सन्तानकेँ ओहि प्रभावसँ बँचाबएलेल ई नृत्य शुरु कएने छल । देवी उपासनाक एहि नृत्यसँ तान्त्रक नकारात्मक शक्ति परास्त भेल विश्वास अछि ।
ग्रामीण क्षेत्रमे रहल ब्रम्ह स्थान (डिहबार) पहुँच कऽ मन्त्री सिद्ध कएल जाइत अछि तऽ गीत गाबि कऽ देवीक रुप श्रृंगार आ बम्हके वर्णन कऽ खुश कएल जाइत अछि । दशमीक समय बाजएबला झिझिया गीतमे सेहो देवी आ ब्रम्हके वर्णन कएल जाइत अछि ।
अन्य महिलासभ गीतक माध्यमसँ डाइनके गारि देल करैत अछि । घैलमे रहल छेद डाइन गनि लेलाकबाद ओकर मृत्यु हएबाक जनविश्वास अछि । तहिना गारि दैतकाल सहए नहि सकलाकबाद महिलासभ झगडा करब आ डाइनक पहिचान होबए जनविश्वास रहल बतबैत छथि प्राध्यापक परमेश्वर कापडि ।
विगतमे ग्रामीण क्षेत्रमे गायल जाएबला झिझिया गीत आ नृत्य एखन लोक भऽ रहल अछि । मुदा ग्रामीण क्षेत्रमे लोप होइत जा रहल झिझिया नृत्य आ गीतके शहरी क्षेत्र जीवन्तता देबाक प्रयास कऽ रहल अछि । विगतमे ग्रामीण क्षेत्रक महिलासभ झिझिया गीतमे नृत्य करैत घरघर पहुँचल करैत छल । मुदा, एखन ई परम्परा करिब लोप भऽ सकल अछि ।
दशमीक अवसर पर दुर्गा पूजामे जुटल युवासभ हरेक साँझ झिझिया नृत्यक आयोजना करैत आबि रहल अछि । आधुनिकताके व्यापक प्रभाव बढि रहलाक बादो एखन बाजएबला झिझिया गीत युवा पुस्तासँ बुढपुरान सभकेँ मन्त्रमुग्ध बनबैत अछि ।

Read More »

नेकपाक विरोधकबीच प्रदेश–२ मे प्रहरी ऐन पारित

जनकपुरधाम २८ । संघीय सरकार प्रहरीसम्बन्धी कानुन लएबाक बाँकी रहल समय प्रदेश २ प्रहरी भनासम्बन्धी विधेयक पारित कएलक अछि । शनिदिन सम्पन्न प्रदेशसभा बैठक प्रदेश प्रहरी भर्नासम्बन्धी विधेयक संशोधनसहित पारित कएलक अछि । प्रमुख विपक्षी दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) क विरोधक बीच प्रदेशसभा प्रहरी भर्नासम्बन्धी विधेयक पारित कएलक अछि । संघीय सरकारके कानुन लएबासँ पहिने प्रदेश प्रहरी ऐन लाएब संविधानविपरित रहल कहैत नेकपा एकर विरोध करैत आबि रहल छल । मुदा दोसर विपक्षी दल नेपाली काँग्रेस प्रदेश सरकारकेँ अपन प्रहरी रहबाक चाही कहैत ऐनके समर्थनमे छल ।
शनिदिन सम्पन्न प्रदेशसभा बैठकमे सरकार पेश कएने प्रदेश प्रहरी भर्नासम्बन्धी विधेयक ध्वनी मतके आधार पर पारित भेल अछि । नेकपा विधेयकके विरोधमे रहलाकबादो भोटिङ करएबाक अडान नहि लऽ सकल ।
प्रदेशसभासँ पारित विधेयकके प्रदेश प्रमुख प्रमाणीकरण कएलाकबाद कानुनके रुप लेत । आ, प्रदेश सरकारकेँ प्रदेश प्रहरी भर्ना करबाक रास्ता खुजत । प्रहरी भर्नासम्बन्धी विधेयक पारित करएबला प्रदेश–२ पहिल प्रदेश बनल अछि ।
एहिसँ पहिने सरकार लगओने प्रदेश प्रहरी ऐन अध्ययन करबालेल बनल विशेष समिति संशोधनसहितक मस्यौदा सदनमे पेश कएने छल । समितिक सांसद सुरिता साह विज्ञसभक सुझाव समावेश कऽ कऽ तैयार कएलगेल मस्यौदा सदनमे प्रस्तुत कएने छलीह । संविधानक धारा २६८ अनुसार प्रदेश प्रहरी संरचना तैयार कएलगेल आ एहिसँ संघीय ऐनके कानो अवरोध नहि पहुँचत हुनकर दावा छलन्हि ।
ऐनमे प्रदेश प्रहरी प्रमुखमे प्रहरी महानिरीक्षक रहबाक व्यवस्था कएलगेल अछि । एहिसँ पहिने सरकार पेश कएने विधेयकमे महानिरीक्षकके श्रेणी राजपत्राङ्कित प्रथम श्रेणी राखलगेल छल । मुदा ओहिके संशोधन कऽ कऽ राजपत्राङ्कित विशिष्ठ श्रेणी कएलगेल अछि । तहिना प्रहरी नायब महानिरीक्षक आ प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षकके श्रेणी राजपत्राङ्कित प्रथम श्रेणी संशोधन कएलगेल अछि ।
प्रदेश सरकार ‘जनपद’ प्रहरी हटा कऽ ‘प्रदेश’ प्रहरी शब्द रखने अछि । तहिना प्रदेश सरकार प्रहरी संगठन आ संख्या निर्धारण करबालेल संघीय सरकारसँ माँग कएलाकबाद एक महिना भितर सहमति प्राप्त नहि भेल अवस्थामे प्रदेश सरकार ई काज अपने करत विधेयकमे उल्लेख अछि ।
प्रदेश प्रहरीकेँ समावेशी बनाबएलेल खुल्ला प्रतियोगिता परीक्षाद्धारा पुर्ति होबएबला पदमेसँ ४५ प्रतिशत अलग करैत ओहिके शतप्रतिशत मानि कऽ आरक्षणके व्यवस्था ऐन कएने अछि ।
प्रहरी ऐनमे मधेशी ५४.३६, दलित १७.२९, मुस्लिम ११.५८, थारु ५.२७, आदिवासी जनजाति ६.६१ आ खस आर्यकेँ ४.८९ प्रतिशत आरक्षणके व्यवस्था कएलगेल अछि ।

Read More »

बलात्कारक बाद १० वर्षीया बालिकाके हत्या

जनकपुरधाम २८ ।धनुषामा १० वर्षीया एक बालिकाके बलात्कारके बाद हत्या भेल अछि । धनुषाक औरही गाउँपालिका–२ देउरी परवाहाक १० वर्षीया मनिता यादवके बलात्कारक बाद हत्या भेल अछि ।
मनिताक बलात्कार आ हत्यामे संलग्न रहल आरोपमे प्रहरी स्थानीय दु गोटेके नियन्त्रणमे लेलक अछि । पकराएबला औरही गामपालिका–५ क ३२ वर्षीय विनोद मुखिया आ वार्ड नम्बर ३ क नथुनी पंडित रहल धनुुषाक प्रहरी प्रमुख एसपी गोविन्द थपलिया जानकारी देलन्हि ।
मुखियाकेँ जनकपुरसँ पंडितके घरेसँ शनिदिन गिरफ्तार कएलगेल थपलिया बतओलन्हि । मुखिया एहिसँ पहिने सेहो गोली प्रहार तथा लुटपाटसम्बन्धी मुद्दामे १० वर्ष जेल सजाय काटि चुकल एसपी थपलिया जानकारी देलन्हि ।
मनिताक घर नजदिक दशमीक मेला लागल छल । मदिरा सेवन कएने मुखिया आ पंडित मनिकाकेँ चकलेट किनएलेल १० रुपैयाँ देबाक प्रलोभन दऽ कऽ अपन साथ लऽ गेल छल । गाम नजदिकक खेतमे ओसभ बलात्कार कऽ मनिताके हत्या कएने एसपी थपलिया बतओलन्हि अछि ।
मनिताके फुसलाबएसँ पहिने ओसभ ओहि स्थानक दोसर बालिकाके सेहो प्रलोभन देने छल । मुदा ओ बालिका मुखिया आ पंडितके प्रलोभनमे नहि परल एसपी थपलिया जानकारी देलन्हि ।
ओ बालिका ओकरासभक प्रलोभनमे नहि परलाकबाद मुखिया आ पंडित मनिताके फुसला कऽ लऽ गेल एखन धरिके अनुसन्धानसँ खुजल थपलिया बतओलन्हि ।
शुक्रदिन राति करिब ९ बजेसँ बेपत्ता भेल मनिताके स्थानीयसभ रातिभरि खोजी कएने छल । मुदा, मनिताक शव शनिदिन करिब १२ बजे खेतमे गाडल अवस्थामे बरामद भेल छल । गाडल अवस्थामे शव देखलाकबाद स्थानीय प्रहरीके खबर कएने छल । घटनास्थलमे पहुँचल प्रहरी अनुसन्धान शुरु कएलाकबाद मुखिया आ पंडितके नियन्त्रणमे लेलगेल एसपी थपलिया जानकारी देलन्हि । हुनक अनुसार दुनु गोटे मनिताके बलात्कारक बाद हत्या कएने प्रहरीसमक्ष स्वीकार कएलक अछि ।
कञ्चनपुरक निर्मला हत्या काण्ड जँका मनिता हत्या सेहो पैघ घटना रहल थपलियाक कहब छन्हि । मुखिया आ पंडितके जिल्ला प्रहरी कार्यालय हिरासतमे राखि कऽ आवश्यक अनुसन्धान चलि रहल प्रहरी जनओलक अछि ।

Read More »

दशैँमा सन्तुलित भोजन गर्न जोड

काठमाडौँ, असोज २८ गते । नेपालीहरूको महान् पर्व वडादशैँलाई कतिले मासुको पर्वका रूपमा पनि लिन्छन् । दशैँलाई लक्षित गरेरै उत्तरी छिमेकीबाट भेडा–च्याङ््रग्रा आयात हुन्छन् । तर सबै कलाकारलाई मासुमा रुचि छैन कतिपय कलाकार भने दशैँमा मासुका थरीथरीको परिकारमा रमाउने गरेको अनुभव सुनाउनुहुन्छ ।
दशैंँमा विभिन्न समुदायले आ–आफ्नो परम्परा अनुसार भुटन, मासु, झोल जस्ता परिकार बनाएर खाने चलन छ । नेवार समुदायले भने छोइला, कचेला, सेकुवा, भुटन, मासु लगायत थुपै्र परिकार बनाएर खाने चलन छ । दशैँको पाहुनालाई पनि मासु नै पकाएर सत्कार गरिन्छ । थुप्रै कलाकारहरूले पनि दशँै भन्ने वित्तिकै परिवारसँग रमाइलो गदै मासु खाने चाडको रूममा नै हेर्नुहुन्छ भने केहीले शाकाहारी दशँै मनाउने गरेको पाइन्छ ।
नेपालभाषा चलचित्रका निर्देशक रामकृष्ण खड्गी आफू नेवार समुदायको भए पनि मासुबाट भने टाढा नै हुनुहुन्छ । उहाँ शाकाहारी भएको छ वर्ष भएको जानकारी दिँदै भन्नुहुन्छ,‘पहिले पनि मांसाहारी भए नि त्यत्ति खान रुचाउँदैनथे, अहिले भने पूर्णरुपमा शाकाहारी भएको छु ।’
अमानवीय ढङ्गबाट काटमार गरेको देखेपछि मासु खान नसकेको बताउँदै उहाँ भन्नुहुन्छ,‘ मलाई खासमा हाम्रो संस्कृतिले पशुबलि र्ने प्रथा नै मन पर्दैन शाकाहारी खानाले शरीर मात्र नभएर मस्तिस्कमा पनि शान्ति बनाउँछ । ’
सर्वश्रेष्ठ प्राणीले पशुपन्छी मारेर खानु गलत भएको उहाँको भनाइ छ । मांसाहारी परिकार नभए चाडपर्व रमाइलो हुन्न भन्ने सोच गलत हो भन्ने मत छ उहाँको । ‘शाकाहारी परिकार खाएर पनि चाडपर्वमा रमाइलो गर्न सकिन्छ,’ उहाँ भन्नुहुन्छ,‘ चाडपर्वको रमाइलोलाई माछा मासुसँगै तुलना गर्नु नराम्रो हो । दशैँमा आफू राइता, सिकर्नी, रसवरी, ताजा अचार, दही, फलफूल, हरिया तरकारी, फलफूल, गेडागुडी, सुप, रोटीका परिकार घरैमा बनाएर खाएर मनाउने बताउनुहुन्छ ।
यता गायक रामकृष्ण दुवाल भन्नुहुन्छ, ‘नेवारी समुदायमा मासुलाई धेरै महत्वका साथ लिइन्छ । कुनै पनि पूजाको लागि मासु नै चाहिन्छ । देवीदेवताको नाममा बलि दिएर हामीले मासु खाने हो ।’ उहाँले बलि प्रथा मन नपरे पनि मासु खाएर नै दशैँ मनाउने जानकारी दिनुभयो ।
‘नेवारी समुदायमा चर्चित मासुका परिकार कचिला, छोइला, सेकुवा, भुटन जस्ता परिकारको साथमा हाम्रो दशँै मनाउने सोचाइमा छु ’ उहाँले भन्नुभयो ।
दुवालले विगत केही वर्षदेखि काटमार गर्न छोडेको जानकारी दिदै भन्नुभयो,‘बजारबाटै मासु किनेर ल्याउने गरेको छु ।’
‘मासु बढी मात्रामा खानु स्वास्थको हिसाबले राम्रो मानिँदैन तर पनि दशँै हो के गर्नु ?,’ अभिनेत्री दिपाश्री निरौला भन्नुहुन्छ । नियमित रूपमा र बढी मासु खाएमा त्यसको असर तुरुन्त नदेखिए पनि पछि गएर पाचन प्रणाली, मुटु जस्ता समस्याहरु देखिने भएकोले मासु खाए पनि मात्रा मिलाएर खाने गरेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
उहाँले रातो मासुमा कोलेस्ट्रोल हुने भएकोले खसी, राँंगो जस्ता रातो मासुहरू सकेसम्म कम प्रयोग गर्ने गरेको बताउनुभयो ।
हामी मांसाहारीहरूले दशैँ मनाउँदा मासुको मात्रा मिलाएर खानुका साथै उत्तिकै मात्रामा हरियो सागपात, सलाद, फलफूल, दही, मही जस्ता खाने कुरा पनि मिलाएर खाँदा भोजन सन्तुलित हुन्छ । यसले पाचन प्रक्रिया सहज बनाउने निरौलाले बताउनुभयो ।
छक्का पन्चा ३ को प्रदर्शनीमा व्यस्त अभिनेत्री निरौलालाई दशैमा भने मासुको विभिन्न परिकारको साथमा परिवारसँग बस्न मनपर्ने जानकारी दिनुभयो ।
निर्माता आकाश अधिकारी भन्नुहुन्छ, ‘चाडपर्व भन्ने वित्तिकै मासु नै खानुपर्छ भन्ने मलाई लाग्दैन । शाहाकारीको लागि मासु नभएपछि अन्य मिठा र स्वस्थ परिकार बनाएर खान सकिन्छ ।’
दाल, गेडागुडी, पनिर, दुध, कुरिलो, भटमास जस्ता खानेकुराबाट पनि मासुको जस्तै प्रोटिन प्राप्त गर्न सक्छन् यस्ता खानेकुराको विभिन्न परिकारको साथमा दशैँ मनाउन सकिने र आफूले पनि प्रयोग गर्ने गरेको उहाँको सुझाव छ ।
आफू मांसाहारी भए पनि मासु नै खानुपर्ने नलाग्ने बताउनुहुन्छ निर्माता अधिकारी । उहाँ भन्नुहुन्छ,‘ पहिलेको जस्तो जमाना होइन । जहिले जुन बेला पनि मासुको विभिन्न परिकार खान पाइन्छ ।’ चाडपर्वमा मासुको साथै चिल्लो जस्ता खानेकुरा खाएर विरामी हुनुभन्दा सादा खाना खाएर परिवारसँग बडादशँै मनाउन सकिने उहाँले बताउनुभयो ।
नायिका सञ्चिता लुइँटेल भने अरुबेला माछामासु खाए पनि दशैँ भरि व्रत बस्ने भएको कारण फलफूल र सादा खानामानै दशैँ मनाउनुहुन्छ ।

Read More »

बालिकाको बलात्कारपछि हत्या, दुई आरोपी पक्राउ

धनुषा, असोज २८ गते । धनुषाको औरही नगरपालिका–२ परवाहाकी १० वर्षीया मनिका यादवको बलात्कारपश्चात हत्या भएको छ । हत्याको आरोपमा दुई जना पक्राउ परेका छन् । हत्यामा संलग्न रहेको आरोपमा ३२ वर्षीय विनोद मुखिया विन र २३ वर्षीय नथुनी पण्डित कुमहारलाई शनिबार पक्राउ गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय, धनुषाका प्रहरी उपरीक्षक गोविन्द थपलियाले बताउनुभयो । पक्राउ पर्ने दुवै मृतक बालिकाका छिमेकी हुन् ।उपरीक्षक थपलियाका अनुसार प्रलोभनमा पारेर शुक्रबार साँझ मनिकालाई घर बाहिर लगी बलात्कारपछि हत्या गरिएको हो । मुखियालाई जनकपुरबाट र पण्डितलाई गाउँबाटै शनिबार पक्राउ गरिएको थपलियाले बताउनुभयो । मुखिया यसअघि पनि गोली प्रहार तथा लुटपाटसम्बन्धी मुद्दामा १० वर्ष जेल सजाय काटिसकेका व्यक्ति हुन् ।आरोपितले मनिकालाई गाउँमै लागेको दुर्गा पूजाको मेला हेर्न र चाउमिन खुवाउने प्रलोभन देखाएको प्रारम्भिक अनुसन्धानमा थाहा भएको प्रहरीले बताएको छ ।
शुक्रबारदेखि छोरी हराइरहेको भनी मृतक बालिकाको अभिभावकले छोरी हराएको उजुरी गर्न इलाका प्रहरी कार्यालय औरही पुगेपछि बालिकाको खोजीकार्य शुरु गरिएको थियो ।स्थानीयवासीले मनिकाको शव धानबालीमा देखेपछि प्रहरीलाई खबर गरेका थिए । जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषाले घटनाको प्रकृति मुचुल्का उठाइ शवलाई पोष्टमार्टमका लागि जनकपुर अञ्चल अस्पताल लगिएको जनाएको छ ।

Read More »

स्थानीय तहलाई बालमैत्री घोषणा गर्न प्रस्ताव

काठमाडौँ, असोज २८ गते । निर्धारण गरिएका सूचकहरूको ८० वा सोभन्दा बढी प्रतिशत प्राप्त गर्ने स्थानीय तहलाई बालमैत्री घोषणा गर्न पाइने व्यवस्था गरिने भएको छ ।
सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले बालमैत्री स्थानीय शासन राष्ट्रिय रणनीति र बालमैत्री स्थानीय शासन कार्यान्वयन कार्यविधिमा परिमार्जन गर्दैछ । सो रणनीतिमा स्थानीय तहलाई बालमैत्री घोषणा गर्न नयाँ व्यवस्थाको प्रस्ताव गरिएको छ ।मन्त्रालयका उपसचिव डिलाराम पन्थीले सूचकका बारेमा शिक्षा, गृह, स्वास्थ्य, बालबालिका लगायतका मन्त्रालयसँग सुझाव माग गरेको र उनीहरूले पठाइसकेको बताउँदै भन्नुभयो, “ती मन्त्रालयहरूको रायका आधारमा विभिन्न सूचकहरू तयार पारेका छौँ । स्वीकृतिका लागि छिटै नै मन्त्रिपरिषद्मा पठाउने तयारी गरेका छौँ ।
उहाँले सङ्घीयताको कार्यान्वयनपछि विद्यालय तहको शिक्षाको जिम्मेवारी स्थानीय तहमा गएकाले सोही संरचनाअनुरुप सूचकहरू तयार पारिएको जानकारी दिनुभयो । रणनीतिमा विभिन्न सूचक राखिएका छन् उहाँका अनुसार बालमैत्री स्थानीय तह घोषणाका सन्दर्भमा ४२ वटा आधारभूत सूचक र १२ वटा विस्तारित सूचक समावेश गरिएको छ ।
एक वर्षभित्र प्रत्येक बालबालिकाले पूर्ण खोप प्राप्त गरेको हुुनुपर्ने, निकृष्ट प्रकारको बाल श्रम अन्त्य गर्दै प्रभावित बालबालिकाको पुनस्र्थापना भएको हुनुपर्ने, बाल विवाह नियन्त्रण भएको हुनुपर्ने, स्थानीय तह÷समुदायले १४ वर्षमुनिका बेसहारा बालबालिका भएमा उनीहरूको संरक्षण गरेको हुनुपर्ने प्रावधान छ । यसैगरी तीनदेखि चार वर्ष उमेर पुगेका सबै बालबालिका प्रारम्भिक बालविकास कक्षामा भर्ना भई टिकाउदर शतप्रतिशत रहेको हुनुपर्ने, पाँचदेखि १४ वर्ष उमेर समूहका शतप्रतिशत बालबालिकाले आधारभूत शिक्षा (कक्षा १ देखि ८ सम्म) पूरा गरेका हुनुपर्ने सूचकका रुपमा उल्लेख छ ।
त्यस्तै, प्रत्येक विद्यालयमा पानीको सुविधासहित छात्रछात्राका लागि अलग अलग शौचालयको व्यवस्था भई यसको प्रयोग भएको हुनुपर्ने, गाँउपालिका र नगरपालिकाका तहमा समावेशी आधारमा बाल सञ्जाल र बालक्लब गठन भई क्रियाशील हुनुपर्ने, पाँच कक्षाभन्दा माथि अध्ययन अध्यापन हुने विद्यालयका व्यवस्थापन समितिमा बालक्लबको प्रतिनिधित्व रहनुपर्ने व्यवस्था छ ।
यसैगरी स्थानीय तहमा रहेका बालबालिकासम्बन्धी सरोकारका संरचना÷समितिहरुमा १२ देखि १८ वर्षका बालबालिकाको संस्थागत सहभागिता सुनिश्चित गरिएको हुनुपर्ने, नगरपालिका÷गाँउपालिका÷वडा कार्यालय र प्रत्येक स्वास्थ्य संस्थामा एक बालमैत्री कक्ष रहेको हुनुपर्ने, बसपार्क, सिनेमा हल, खेल मैदान जस्ता सार्वजनिक स्थलहरूमा बालमैत्री शौचालय र खानेपानी धाराको व्यवस्था भएको हुनुपर्ने लगायतका मापदण्ड सूचकका रुपमा समावेश गरिएको छ ।
उपसचिव पन्थीका अनुसार स्थानीय तहको सम्पर्क मन्त्रालयको सचिवको संयोजकत्वमा रहने गरी बालमैत्री स्थानीय शासन राष्ट्रिय समिति गठन हुनेछ । स्थानीय तहको प्रदेश सम्पर्क मन्त्रालयको सचिवको संयोजकत्वमा रहने गरी बालमैत्री स्थानीय शासन प्रदेश समिति गठन हुनेछ भने गाँउपालिका वा नगरपालिकाको अध्यक्ष वा प्रमुखको संयोजकत्वमा रहने गरी बालमैत्री स्थानीय शासन गाँउ÷नगर समिति गठनको प्रस्ताव गरिएको छ । यसैगरी, बालमैत्री स्थानीय शासन समुदायकस्तरीय समिति पनि रहनेछ ।
उहाँले आधारभूत सूचकका रूपमा बाल बचाउ, बाल संरक्षण, बाल विकास, बाल सहभागिता र संस्थागत विकासलाई समेटिएको बताउनुभयो । रणनीतिमा बालमैत्री स्थानीय शासन अवलम्बन गर्ने स्थानीय तहको वर्गीकरणका बारेमा पनि प्रस्ताव गरिएको छ ।
आधारभूत सूचकमा कम्तीमा ८० प्रतिशत ल्याएका वडा बालमैत्री वडाका रूपमा घोषणा हुनसक्नेछन् । त्यस्तै ७० देखि ७९ प्रतिशतसम्म ल्याउने बालमैत्री उन्मुख वडाका रुपमा वर्गीकृत हुनेछन् । यसैगरी, ८० वा सोभन्दा बढी प्रतिशत ल्याउनेलाई बालमैत्री स्थानीय तह (गाँउपालिका÷नगरपालिका) घोषणा गर्न सकिनेछ ।
प्रस्तावित रणनीतिमा आधारभूत सूचक ५० देखि ६९ प्रतिशतसम्म ल्याउनेलाई बालमैत्री स्थानीय शासन अवलम्बन गरेको स्थानीय तहका रुपमा घोषणा गर्न सकिनेछ भने ५० प्रतिशतभन्दा कम ल्याउनेलाई बालमैत्री तटस्थ स्थानीय तह भन्न सकिनेछ ।

Read More »

धार्मिक सहिष्णुतामा नेपाल संसारकै नमूना – तिमिल्सिना

बागलुङ, असोज २८ गते । राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष गणेश तिमिल्सिनाले धार्मिक सहिष्णुतामा नेपाल संसारकै नमूना देश भएको बताउनुभएको छ । महान् पर्व बडादशैँको अवसरमा बागलुङ नगरपालिकाले आज यहाँ आयोजना गरेको शुभकामना आदानप्रदान तथा चियापान कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष तिमिल्सिनाले नेपालमा अनेक धर्म मान्ने सम्प्रदाय भए पनि धार्मिक सद्भाव रहेको बताउनुभयो । उहाँले नेपाल प्राकृतिक तथा धार्मिक हिसाबले धनी हुदाँहुदै पनि उचित व्यवस्थापनको अभावमा गरीब भएको भन्दै अहिलेको सरकारले देशलाई विकासतर्फ उन्मुख गराउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।“नेपाल बहुरङ्गको फूलबारी हो”, तिमिल्सिनाले भन्नुभयो, “अरू देशमा जस्तो धार्मिकयुद्ध नेपालमा नहुनु विश्वलाई सुःखद् सन्देश हो ।” सरकारले नेपालमा भएको प्राकृतिक स्रोत साधनको उचित व्यवस्थापन गरी देशलाई समृद्ध बनाउने उहाँको भनाइ थियो ।
शुभकामना आदानप्रदान तथा चियापान कार्यक्रममा बागलुङबाट प्रतिनिधित्व गर्ने प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभाका सदस्यको समेत उपस्थिति रहेको थियो ।

Read More »

बिहारक मुख्यमन्त्री नितिशकेँ लक्षित कऽ चप्पल प्रहार

पटना २६ । बिहारक मुख्यमन्त्री नितिश कुमारकेँ लक्षित कऽ एक युवक चप्पल प्रहार कएलक अछि । अपने पार्टीके विद्यार्थी संगठनके कार्यक्रममे सहभागी होबए पटनास्थित सभाघर पहूँचल नितिशकेँ लक्षित कऽ चप्पल प्रहार कएलगेल अछि । चप्पल प्रहार कएन्हिार युवककेँ प्रहरी नियन्त्रणमे लेने अछि । नितिशके पार्टी जदयू आवद्ध विद्यार्थीसभक जमघट बजाओलगेल छल । ओहि जमघटमे बिहारके सभ जिल्लासँ पैघ संख्यामे विद्यार्थीसभ जम्मा भेल छल ।
कार्यक्रम चलि रहल समय एक युवक मञ्चमे बैसल मुख्यमन्त्री नितिशकेँ लक्षित कऽ चप्पल फेकने बताओलगेल अछि । यद्यपी युवक फेकने चप्पल नितिश धरि नहि पहुँच कऽ मञ्च निचा खसल भारतीय सञ्चार माध्यमसभ जनओलक अछि ।
नितिश उपर चप्पल फेकलगेल ई पहिल घटना नहि अछि । एहिसँ आगा सन् २०१६ मे बिहारके बख्तियारपुरमे कार्यक्रममे सहभागी होबए पहुँचल समय एक युवक नितिशकेँ लक्षित कऽ मञ्चमे जुत्ता प्रहार कएने छल । भारतक गुजरातमे बिहारसहित उत्तर भारतीयसभ उपर पछिला दिनमे आक्रमण होइत आएल अछि । गुजरातक स्थानीयसभ उत्तर भारतीयसभकेँ गुजरात छोड्बालेल उर्दी जारी कएने अछि । काज करबालेल गुजरात पहुँचल बिहारक नागरिक उपर निरन्तर आक्रमण भऽ रहला बादो मुख्यमन्त्री नितिश किछु नहि बाजए सकल कहैत बिहारमे हुनका विरुद्ध आक्रोश बढ्ैत गेल अछि । गुजरातमे भारतीय जनता पार्टीके सरकार अछि आ बिहारमे नितिशकेँ सेहो ओकर समर्थनमे सरकार अछि ।

Read More »

घुससहित उपसचिव गिरफ्तार

बीरगंज २६ । पर्सा जिल्लाक शिक्षा विकास तथा समन्वय इकार्यक प्रमुख उपसचिव लालबाबु साह घुससहित पकराएल छथि । साह ४० हजार घुससहित पकराएल अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगक हेटौंडा कार्यालय जनओलक अछि । जगरनाथपुर गामपालिका अन्तर्गत वार्ड नम्बर ३ बिजवनियास्थित श्री नेपाल राष्ट्रिय माविक बैंक खाता फुकुवा करबालेल साह घुस मँगने रहथि । विद्यालय भवन निर्माणके लेल कार्यालय रकम पठओने छल । रकम पठओलाकबादो कार्यालय फुकुवा नहि कएने छल ।
रकम फुकुवा करबालेल साह निर्माण समितिक पदाधिकारीमार्फत ४० हजार घुस मँगने रहथि । घुस रकम लैतकाल बीरगंज चिनीमिल आवास क्षेत्रमे रहल क्वार्टरसँ साहके नियन्त्रणमे लेलगेल अख्तियार जनओलक अछि । साहके नियन्त्रणमे लऽ कऽ आवश्यक अनुसन्धान भऽ रहल जनाओलगेल अछि ।

Read More »

प्रदेश प्रहरी ऐन संघीयताके आत्मसात करत ः मुख्यमन्त्री राउत

जनकपुरधाम २६ । प्रदेश २ क मुख्यमन्त्री लालबाबु राउत प्रहरी सरकारके अभिन्न अंग रहलासँ प्रदेश प्रहरी ऐन संघीयताकेँ आत्मसात करबाक बतओलन्हि अछि । जनकपुरमे ६३ अम प्रहरी दिवसके अवसरमे आयोजित कार्यमकेँ सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्री राउतले वर्तमान प्रहरी प्रणालीलाई पुनः संरचना गरी करैत देशमे सक्षम, सुदृढ र व्यवसायीक प्रहरी प्रहरी संगठनके रुपमे रुपान्तरण करब आजुक आवश्यकता रहल बतओलन्हि अछि । संविधान अनुरुप अपनेसभ प्रदेश प्रहरी गठन करए लागल बतबैत मुख्यमन्त्री राउत जल्दिए प्रदेशसभासँ प्रदेश प्रहरी ऐन पास हएबाक विश्वास व्यक्त कएलन्हि ।
प्रदेशमे शान्ति सुरक्षा कायम करबालेल सरकार प्रहरीसँग समायोजन, सहकार्य आ समन्वय करबो ओ बतओलन्हि । मुख्यमन्त्री राउत संविधानके मुल मर्म आ भावनाकेँ आत्मसात कऽ नेपाल प्रहरी संगठनकेँ संघीय प्रहरी आ सातु प्रदेश प्रहरी संगठनमे पुनः संरचना करए पडत उल्लेख कएलन्हि । तहिना, कार्यक्रममे आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री ज्ञानेन्द्र कुमार यादव देशमे प्रहरीके गौरवमय ईतिहास रहल बतबैत उच्च मनोवल आ हौसलाके साथ अपन जानके प्रवाह नहि कऽ देशवासीके जनधनके रक्षा कएन्हिार प्रहरीके अपनेसभ सभदिन साथ रहबाक प्रतिबद्धता जनओलन्हि ।
६३ अम प्रहरी दिवसके अवसरमे महिला हिंसा नियुनिकरणमे प्रहरीके भुमिका विषयक प्रदेशस्तरीय निबन्ध प्रतियोगिताके सेहो आयोजना कएलगेल छल । ओहि प्रतियोगितामे महाविर उच्च माध्यमिक विद्यालय सर्लाहीके मनोज कुमार साह प्रथम, संकटमोचन उच्च माध्यमिक विद्यालय धनुषाक आँसु चौधरी द्धितीय आ एभेरेष्ट उच्च माध्यमिक विद्यालय लहानक सृष्टि थपा मगर तृतीय भेली अछि । विजेताकेँ प्रथम पुस्कार रु. २० हजार द्धतीय पुरस्कार रु १५ हजार आ तितृय पुरुस्कार रु. १० हजार सहित प्रमाण पत्र वितरण कएलगेल छल ।
कार्यक्रममे प्रदेश २ मे प्रहरी कार्यालय स्थापनक लेल आर्थिक तथा जमिन दान कऽ सहयोग कएन्हिारसभैँ प्रमान पत्र आ कदर पत्र सेहो प्रदान कएलगेल अछि ।

Read More »